Translate

Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου 2015

Το τέλος της Κατοχής: 71 χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας




GEORGIOS PAPANDREOU 1944


1264 ημέρες: Τόσο διήρκεσε η Κατοχή για την Αθήνα, από την οποία οι γερμανικές δυνάμεις αποχώρησαν στις 12 Οκτωβρίου 1944, ημέρα Πέμπτη. Εκτενές αφιέρωμα στην απελευθέρωση της πόλης φιλοξενείται φέτος στην ιστοσελίδαhttp://freeathens44.org/, στο ευρυτερο πλαίσιο σειράς εκδηλώσεων για το τέλος της Κατοχής, με πλούσιο φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό γύρω από μία επέτειο η οποία, εν αντιθέσει με την 28η Οκτωβρίου, περνούσε γενικότερα σχετικά απαρατήρητη.
Τo χρονικό της απελευθέρωσης εξιστορείται λεπτομερώς στο freeathens44.org: Η γερμανική σημαία υπεστάλη από την Ακρόπολη στις 9:45, ενώ την ίδια στιγμή Γερμανοί στρατιώτες κατέθεταν στεφάνι στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη. Ο Γερμανός αντιπτέραρχος, στρατιωτικός διοικητής Νοτίου Ελλάδος Χέλμουτ Φέλμυ δηλώνει ότι τα γερμανικά στρατεύματα αποσύρονται από την Αθήνα που έχει κηρυχθεί ανοχύρωτη πόλη. Τα Τάγματα Ασφαλείας τα οποία κλείνονται στο στρατόπεδο στο Γουδί, ενώ μικρό γερμανικό απόσπασμα παραμένει στον Πειραιά για να διενεργήσει καταστροφές.Στο μεταξύ, ενώ οι τελευταίοι Γερμανοί αποχωρούν, οι Αθηναίοι έχουν αρχίσει ήδη τους εορτασμούς.



Οι εκδηλώσεις χαράς κυριαρχούν στην πόλη, ωστόσο επικρατεί τάξη, σε μεγάλο βαθμό χάρη στην ισχυρή παρουσία του Α' Σώματος Στρατού του ΕΛΑΣ, που περιφρουρεί υποδομές σε Αθήνα και Πειραιά, ενώ παράλληλα η ΙΙ Μεραρχία του ΕΛΑΣ Αττικής συγκρούεται με τους υποχωρούντες Γερμανούς στο Κακοσάλεσι. Ο Βρετανός συνταγματάρχης Ρ. Σέπαρντ της Special Operations Executive, σύνδεσμος του Στρατιωτικού Διοικητή με το Βρετανικό Στρατηγείο, ο οποίος επισκέφθηκε το βράδυ τις συνοικίες της πόλης και τις περιοχές που έλεγχε το ΕΑΜ διαπίστωσε απόλυτη ησυχία παντού, ενώ ο ΕΛΑΣ και άλλες οργανώσεις περιπολούσαν στους σχεδόν έρημους δρόμους. Παράλληλα, μονάδα Βρετανών αλεξιπτωτιστών ρίπτεται στα Μέγαρα. Η μονάδα αυτή από κοινού με τη Βρετανική Ταξιαρχία, που θα αφιχθεί στις 14 Οκτωβρίου, θα κινηθεί προς την Αθήνα μαζί με τις άλλες βρετανικές μονάδες της επιχείρησης ΜΑΝΝΑ (άφιξη βρετανικών δυνάμεων για την τήρηση της τάξης και τη διασφάλιση της εδραίωσης του πολιτικού ελέγχου, εν όψει της πιθανής αντιπαράθεσης μεταξύ της Κυβέρνησης του Βουνού και της εξόρισης κυβέρνησης, παρά τη δημιουργία της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας υπό τον Γ. Παπανδρέου) οι οποίες θα αρχίσουν να φτάνουν στις 15 του μηνός.
Οι τελευταίες ημέρες της Κατοχής δεν ήταν αναίμακτες. Με στοχευμένες επιθέσεις δύο μέρες πριν την υποχώρησή τους Γερμανοί και Τάγματα Ασφαλείας εκτέλεσαν 47 άτομα και πυρπόλησαν 400 σπίτια στο Κορωπί, στο δρόμο προς την πρωτεύουσα από τα ανατολικά παράλια της Αττικής. Την παραμονή της Απελευθέρωσης επίσης Γερμανοί επιτέθηκαν στην Καισαριανή, προπύργιο του ΕΑΜ, απαγχονίζοντας τους συλληφθέντες αντιστασιακούς. Παράλληλα, ενώ οι Αθηναίοι γιόρταζαν την Απελευθέρωση, οι Γερμανοί προσπάθησαν να καταστρέψουν βιομηχανικές υποδομές γύρω από την Αθήνα. Η σημαντικότερη απόπειρα έγινε στον Πειραιά στις λιμενικές εγκαταστάσεις της Ηλεκτρικής Εταιρείας. Η «Μάχη της Ηλεκτρικής» από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ έσωσε το εργοστάσιο από την καταστροφή. Το λιμάνι του Πειραιά δε γλίτωσε ωστόσο από τις καταστροφές.
Μετά την αποχώρηση των Γερμανών εγκαταστάθηκε στην Αθήνα τριμελές κλιμάκιο της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας από τους υπουργούς Φ. Μανουηλίδη, Γ. Ζεύγο και Θ. Τσάτσο για να αναλάβει την εξουσία των απελευθερωμένων περιοχών ενώ η Αστυνομία, που τελούσε υπό τις διαταγές του Άγγελου Έβερτ, συνέλαβε τον τελευταίο κατοχικό πρωθυπουργό Ι. Ράλλη ο οποίος είχε παραμείνει στην Μητρόπολη καθ’ όλη τη διάρκεια της 12ης Οκτωβρίου. Την ίδια τύχη είχε και ο Γ. Τσολάκογλου και οι υπουργοί της κυβέρνησής του αλλά και διευθυντές εφημερίδων που είχαν συνεργαστεί ανοιχτά με τους Γερμανούς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: